Πέμπτη 23 Σεπτεμβρίου 2010

ΤΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΩΝ ΟΚΤΩ

Κάθε ξεκίνημα μίας νέας τηλεοπτικής περιόδου σημαίνει δύο πράγματα:

-Τη λήξη των ατελείωτων επαναλήψεων παλαιών, παλαιοτέρων και παλαιοτάτων τηλεοπτικών επιτυχιών και (κυρίως) αποτυχιών που προβάλλονται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

-Την έναρξη νέων (αλλά και την επανάληψη παλαιών) επιτυχιών και (κυρίως) αποτυχιών.

-Την υπέρμετρη προβολή του, με κάθε έννοια, κακού, χαμηλού, κακόγουστου, κακόφωνου.

Την ανία όμως της ασημαντότητας των ψυχαγωγικών εκπομπών, έρχεται να ταράξει, όπως πάντα, χειμώνα-καλοκαίρι, η αθλιότητα των δελτίων ειδήσεων.

-Δελτία μονοθεματικά, άντε διθεματικά, με παράθυρα οριζόντια και κάθετα, με παραθυριστές αλλόφρονες, αλαλάζοντες και αλληλεπικαλυπτόμενους, με δημοσιογράφους-βεντέτες, άλλοτε στο ρόλο του εισαγγελέα, άλλοτε στο ρόλο του αβανταδόρου (αλλά πάντα στο ρόλο του υπαλλήλου του καναλάρχη), με άδικη κατανομή του χρόνου, με συνεχείς ερωτήσεις που διακόπτουν το λόγο «προς χάριν του διαλόγου», με μία απέραντη φτώχεια, στο ρεπορτάζ, στην είδηση, στην ανάλυση, στην αισθητική, στη γλώσσα, με μία πλήρη υποταγή στο τρίπτυχο, «αίμα, ψέμα, σπέρμα» και σε μία συντονισμένη προσπάθεια να προκαλέσουν σύγχυση, να συσκοτίσουν την αλήθεια, να ποδοσφαιροποιήσουν την είδηση.

Ας φρεσκάρουμε, κατ’ αρχή, τη μνήμη μας με τα «πρωτότυπα» κλισέ του δελτίου των οκτώ:

-Στα ύψη το πολιτικό θερμόμετρο ή, το πολιτικό θερμόμετρο άγγιξε κόκκινο (χρησιμοποιείται για να περιγράψει πολιτική ένταση, μικρή ή μεγάλη, πραγματική ή φανταστική).

-Πρωτοκλασάτα στελέχη (χρησιμοποιείται για να περιγράψει κυβερνητικούς κομματικούς, συνδικαλιστικούς κ.ά. μικρούς ή μεγάλους αξιωματούχους, σαν αυξητικό του βάρους ή της αξιοπιστίας μίας είδησης).

-Σαρωτικός ανασχηματισμός (είναι συνήθως μία ακόμη λεκτική υπερβολή και δεν χρησιμεύει μόνο για να δώσει βάρος σε μία επικείμενη αλλαγή της σύνθεσης του υπουργικού συμβουλίου, αλλά και σαν «χαλί» για το παραπολιτικό κους-κους των επομένων ημερών).

-Συντροφικά μαχαιρώματα (αναφέρεται σε μη φιλικές-κατά την άποψη του δημοσιογράφου- συμπεριφορές μεταξύ ατόμων που ανήκουν στον ίδιο πολιτικό χώρο και χρησιμοποιείται για δραματοποίηση της είδησης ή σαν προβοκάτσια).

-Σύμφωνα με δηλώσεις κύκλων (συνήθως, αν οι «κύκλοι» είναι υπαρκτοί «φωτογραφίζονται», ενώ αν είναι ανύπαρκτοι χρησιμεύουν για να προσδίδουν αληθοφάνεια σε κατασκευασμένες ειδήσεις).

-Μήνυμα με πολλούς αποδέκτες (ο δημοσιογράφος κρατάει για τον εαυτό του τον κατάλογο των αποδεκτών, γιατί είναι εχέμυθος!! και για να μεγαλώνει το σασπένς της είδησης, άσε που μπορεί να μην υπάρχουν καν αποδέκτες).

-Βόμβα πολλών μεγατόνων (πρόκειται για είδηση, γεγονός, ή φήμη μικρής σημασίας που, όμως, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη).

-Διασταύρωσαν τα ξίφη τους (κλισέ πολλαπλής σημασίας που στη διάλεκτο του κεντρικού δελτίου ειδήσεων μπορεί να σημαίνει συνομίλησαν, εξέφρασαν τις απόψεις των, διαφώνησαν, ή ξεκατινιάσθηκαν).

-Η αστυνομία εξαπέλυσε ανθρωποκυνηγητό (είναι πια τόσο παράξενο, όταν άνθρωποι παρανομούν, να κυνηγάει ανθρώπους η αστυνομία;)

-Και όχι μόνο (όταν ο δημοσιογράφος δεν μπορεί να φανταστεί μία είδηση, βάζει νέφτι στη φαντασία του τηλεθεατή)

-Έλαβε το δαχτυλίδι (άλλοτε σήμαινε τη διαδοχή σε ένα βασιλικό θρόνο από κληρονομικό δικαίωμα, στα σημερινά κεντρικά δελτία μπορεί να σημαίνει και την αλλαγή ενός προπονητή).

-Του δόθηκε το χρίσμα (άλλοτε σήμαινε απονομή τίτλου, σήμερα σημαίνει κομματική στήριξη στις δημοτικές εκλογές).

-Εφ’ όλης της ύλης (είναι ένας πρόχειρος τρόπος να καλύψει ο δημοσιογράφος την άγνοια του για το αντικείμενο μίας συζήτησης, συνάντησης, συνέντευξης).

Πολικό ψύχος καλύπτει τη χώρα (όταν ο δημοσιογράφος μπήκε στο αυτοκίνητο του, το τιμόνι ήταν πολύ κρύο)

-Σαχάρα η χώρα (όταν ο δημοσιογράφος μπήκε στο αυτοκίνητο του, το τιμόνι ήταν πολύ ζεστό).

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, με την προβολή της κακής είδησης και την αποσιώπηση της καλής, με την επικράτηση της απαισιόδοξης άποψης πάνω στην αισιόδοξη, με το νηφάλιο λόγο να υποτάσσεται στην υπερβολή, με το κιτς και τη λεξιπενία να επιβάλλονται στην αισθητική και την καλλιέπεια, πορεύονται τα δελτία των οκτώ και μας στέλνουν στην επόμενη χαυνωτική εκπομπή, χαρούμενους, γιατί υπάρχουν και χειρότερα, ανήσυχους, γιατί μπορεί να μας συμβούν τα χειρότερα και προβληματισμένους, γιατί έχουμε μπερδέψει το καλύτερο με το χειρότερο.

Μα χριστιανέ μου, θα πει κάποιος, γιατί δεν αλλάζεις κανάλι, ή, γιατί δεν την κλείνεις όλως δι’ όλου τη ριμάδα; Η απάντηση είναι δυστυχώς απλή: στην πρώτη περίπτωση, όλα τα κανάλια, τουλάχιστον στο χρονικό διάστημα οκτώ με εννέα, είναι ίδια, στη δε δεύτερη, είναι ο άτιμος ο εθισμός που δεν σε αφήνει.

Μοναδική φωτεινή εξαίρεση αποτελούν τα κρατικά κανάλια και ένα ιδιωτικό. Εκεί υπάρχει ακόμη ο νηφάλιος λόγος, η ορθή χρήση της γλώσσας, η πολυθεματικότητα των ειδήσεων και η ευγενής συμπεριφορά των δημοσιογράφων προς τους καλεσμένους των.

Συγνώμη όμως, εδώ πρέπει να σταματήσω γιατί αρχίζει το δελτίο των οκτώ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου