Η αυτοκτονία του Δ. Χριστούλα στην πλατεία Συντάγματος σημάδεψε την εβδομάδα, όχι χωρίς λόγο, αφού, έτσι κι αλλιώς, μία αυτοκτονία σε δημόσιο χώρο και με δημοσιοποίηση των λόγων που την προκάλεσαν, αποτελεί πάντα ένα ξεχωριστό γεγονός. Η συγκεκριμένη αυτοκτονία είχε βέβαια και άλλα χαρακτηριστικά τα οποία δεν οφείλονται τόσο σε αυτό καθ’ αυτό το γεγονός, όσο στην πρόσληψή του από διάφορα μέρη της κοινωνίας. Ας δούμε ποια.
Η αυτοκτονία, από το αποτέλεσμα που παράγει, αποτελεί μία υπέρτατη πράξη λύτρωσης του αυτόχειρα από τους δαίμονες του. Ο αυτόχειρας αποφασίζει να δώσει ένα βίαιο τέλος στη ζωή του για πολλούς λόγους: άλλοτε επειδή δεν μπορεί να αντιμετωπίσει συγκεκριμένα προβλήματα, τη λύση των οποίων θεωρεί απαραίτητη προϋπόθεση για να συνεχίσει να ζει, άλλοτε επειδή βρίσκεται ήδη σε δεινή κατάσταση και θέλει να αποφύγει μία δεινότερη, άλλοτε επειδή έχει οδηγηθεί σε αδιέξοδα από τα οποία δεν μπορεί να βγει, άλλοτε για να εκδικηθεί, άλλοτε για να τιμωρήσει ή να αυτοτιμωρηθεί, άλλοτε για άλλους λόγους.
Αξιολόγηση, χαρακτηρισμός και ταξινόμηση των λόγων που προκάλεσαν μία αυτοκτονία δεν μπορούν να γίνουν, και γιατί τα κριτήρια θα είναι εντελώς υποκειμενικά αλλά και, κυρίως, γιατί για τον αυτόχειρα, το πολυτιμότερό του αγαθό, η ζωή του, όχι μόνο δεν είχε πια καμίαν αξία, αλλά, επιπρόσθετα, το βάρος της του ήταν ασήκωτο και αυτό είναι που μετράει τελικά, γι αυτό και δεν υπάρχουν κατηγορίες αυτοκτονιών, όλες είναι πρώτης κατηγορίας. Βιώνοντας λοιπόν ο αυτόχειρας μίαν ακραία, για αυτόν, κατάσταση, τη διαχειρίστηκε με έναν ακραίο τρόπο και η απόφασή του αυτή πρέπει να είναι σεβαστή από όλους.
Ανεξάρτητα όμως από τους λόγους για τους οποίους έδωσε τέλος στη ζωή του (προσωπικά, δεν έχω λόγους να αμφιβάλλω πως πίστευε ότι ήσαν αυτοί που ανέφερε στο σημείωμα που βρέθηκε στην τσέπη του), επέλεξε συνειδητά να συμβολίσει κάτι με την πράξη του αυτή, να αφήσει ένα μήνυμα, όπως είχε κάθε δικαίωμα. Άλλωστε, ο τόπος, ο τρόπος και το τελετουργικό δεν αφήνουν καμίαν αμφιβολία γι αυτό.
Στη συγκεκριμένη όμως δυσμενή πολιτική, πολιτιστική, οικονομική και αισθητική συγκυρία στην οποία βρίσκεται η χώρα και η κοινωνία μας, ο συμβολισμός και το μήνυμα ήταν σχεδόν βέβαιο ότι θα παρερμηνεύονταν ή, καλύτερα, θα ερμηνεύονταν κατά την επιθυμία αυτών που θα επιχειρούσαν την ερμηνεία, δηλαδή θα χάνονταν. Οι τίτλοι κάποιων εφημερίδων, οι δηλώσεις κάποιων πολιτικών, τα πλάνα και τα ρεπορτάζ κάποιων ΜΜΕ, έδειξαν ότι, για άλλη μία φορά, ο καθένας προσπαθούσε να φέρει το γεγονός στα μέτρα του ή να του προσδώσει διαστάσεις διαφορετικές από τις πραγματικές.
Και κανείς βέβαια δεν αναμένει από ένα αυτόχειρα, λίγο πριν από την ώρα μηδέν, νηφάλια γραφή, όπως δεν απαιτεί και από αυτούς πού έχει σημαδέψει άγρια η κρίση, νηφάλια αντίδραση. Είναι όμως λυπηρό να βλέπει κανείς τους επαγγελματίες πολιτικούς και μιντιακούς «σημαιοφόρους», να προσπαθούν να κάνουν φλάμπουρο ότι ριπίζει ο άνεμος και τις πολιτικές και μιντιακές «μοιρολογίστρες» να προσπαθούν να μετατρέψουν σε μοιρολόι ότι μπορεί, από τη φύση του, να προκαλέσει συγκίνηση.
Σε ότι με αφορά σαν πολίτη, και με όλο το σεβασμό στο δικαίωμα του καθενός να επιλέγει το συναίσθημα σαν πλαίσιο δράσης και αντίδρασης, σαν οδηγό επιλογής των δρόμων του, σαν βάση επιχειρηματολογίας για τις αποφάσεις του, προτιμώ τον ορθολογισμό και την αυτεπίγνωση γιατί με βοηθούν να βαδίζω έχοντας πάντα οδηγό το ίδιο σύστημα αξιών, την ίδια λογική ιεράρχησης προτεραιοτήτων, τους ίδιους κανόνες επιλογής στόχων και δράσεων.
Σε ότι με αφορά σαν πολίτη, και με όλο το σεβασμό στο δικαίωμα του καθενός να ερμηνεύει τα γεγονότα όπως θέλει, δεν μπορώ να θεωρήσω τις αυτοκτονίες που γίνονται σε δημόσιους χώρους και που οι αυτόχειρες αφήνουν μηνύματα για ερμηνείες και παρερμηνείες, σαν μεγαλύτερης σημασίας από τις εκατοντάδες άλλες αυτοκτονίες που γίνονται κάθε χρόνο στον τόπο μας και που κανείς δεν μαθαίνει τίποτα γι αυτές.
Σε ότι με αφορά, τέλος, σαν πολίτη, και με όλο το σεβασμό στο δικαίωμα του καθενός να διαθέτει τη ζωή του όπως θέλει, ακόμα και να την τερματίζει βίαια και να χρησιμοποιεί το θάνατό του για να στείλει ένα μήνυμα, προτιμώ το μήνυμα αντίστασης που εκπέμπουν αυτοί που ψάχνουν στα σκουπίδια για φαγητό, γιατί είναι ένα μήνυμα πάλης στη μέση μίας καταιγίδας, ένα μήνυμα προσπάθειας επιβίωσης κάτω από άκρως αντίξοες συνθήκες, ένα μήνυμα, τέλος, αισιοδοξίας ότι και αυτό θα το παλέψουμε, γι αυτό αξίζει τον κόπο να μας βρει ζωντανούς η επόμενη μέρα.
