ΝΕΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΣΕ ΠΑΛΙΑ ΑΥΤΙΑ : (Οι αυτοδιοικητικές εκλογές από μία απόσταση οκτώ ημερών)

Όταν θα λάβεις αυτό το γράμμα
Τότε θα κλάψεις με μαύρο κλάμα

Παλιό λαϊκό ερωτικό τραγούδι

Κοίτα τι γράφει αυτό το γράμμα
Για να μην κλάψεις με μαύρο κλάμα

Νέο λαϊκό πολιτικό τραγούδι

Το κείμενο που ακολουθεί είναι μία προσπάθεια ερμηνείας των γεγονότων και των συγκυριών που καθόρισαν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες διενεργήθηκαν οι πρόσφατες αυτοδιοικητικές εκλογές, των αποτελεσμάτων που προέκυψαν και των μηνυμάτων που εκπέμφθηκαν.

Οι εκλογές περιλαμβάνουν πάντοτε έναν αριθμό κρισίμων παραμέτρων και η σωστή εκτίμηση τους από τα κόμματα τα οποία συμμετέχουν σε αυτές αποτελεί καθοριστικό όρο για το μέγεθος του εκλογικού αποτελέσματος που θα επιτύχουν. Ο χρόνος διεξαγωγής, τα πολιτικά προτάγματα, η σύνθεση των ψηφοδελτίων, και η αξιοποίηση του προεκλογικού χρόνου αποτελούν μερικές από τις κυριότερες.

Στις αυτοδιοικητικές εκλογές, ο χρόνος διεξαγωγής τους καθορίζεται από την ισχύουσα νομοθεσία.

Τα πολιτικά προτάγματα, μέχρι κάποια στιγμή, ήταν δεδομένα: Ο Καλλικράτης και η επιτυχής εφαρμογή του για το ΠΑ.ΣΟ.Κ., η αντίθεση στον Καλλικράτη και η κριτική για την οικονομία για τη Ν.Δ., η αντιμονοπωλιακή, αντιευρωπαϊκή, αντικυβερνητική ρητορική για το Κ.Κ.Ε., η, σε διάφορες διαβαθμίσεις, κριτική στην κυβέρνηση για θέματα οικονομίας, δημοκρατίας, θεσμών για τις διάφορες συνιστώσες του (πρώην;) ΣΥ.ΡΙΖ.Α., η ήπια αλλά ρηχή κριτική από το ΛΑ.Ο.Σ. Είναι αξιοσημείωτο το ότι, για το σύνολο της αντιπολίτευσης, η πολιτική ζωή στην Ελλάδα φαίνεται να ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2009.

Η σύνθεση των ψηφοδελτίων αποτελεί πάντα πονοκέφαλο για τα κόμματα γιατί, στην ουσία είναι η λύση μίας εξίσωσης με πολλούς άγνωστους. Η επιλογή των προσώπων, η συγκρότηση συνεργασιών, η εξασφάλιση υποστήριξης από ευρύτερους, του στενά κομματικού, χώρους για εκατοντάδες νέους δήμους και δεκατρείς νέες περιφέρειες, δεν είναι εύκολη δουλειά. Ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν συγκεκριμένα, φανερά και ίδια για όλους κριτήρια επιλογής, όταν οι συνεργασίες συγκροτούνται με όρους μη ισοτιμίας, με στόχο το χρώμα του χάρτη τη βραδιά των εκλογών και χωρίς να είναι πρώτης προτεραιότητας τα θέματα που απασχολούν τις τοπικές κοινωνίες, και όταν η εξασφάλιση υποστήριξης, σε τοπικό επίπεδο, γίνεται αντικείμενο αθέμιτων συναλλαγών.
Τέλος, ο προεκλογικός χρόνος αρχίζει στην ουσία να μετρά από τη στιγμή που έχουν απαντηθεί τα προηγούμενα ερωτήματα.

Στην αρχή του καλοκαιριού, το ΠΑ.ΣΟ.Κ. πίστευε ότι οι εκλογές θα είναι για αυτό ένας, περίπου, υγιεινός περίπατος, η Ν.Δ. έβλεπε άσχημα καλοκαιρινά όνειρα, το ΛΑ.Ο.Σ. βιαζόταν να πρωτοχρίσει υποψηφίους, το Κ.Κ.Ε., όταν δεν έκλεινε τα λιμάνια, την Ακρόπολη, τα διόδια, ή ότι άλλο προσφερόταν για κλείσιμο, κατήγγελλε το ΠΑ.ΣΟ.Κ. για ότι κακό έχει συμβεί διαχρονικά στην Ελλάδα και, τέλος, ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α., όταν κουραζόταν να συμμαζεύει τις συνιστώσες του, προσπαθούσε να σχηματίσει μέτωπο με «σοσιαλιστικές συλλογικότητες» υπό τον Αλέξη Μητρόπουλο.
Και ξαφνικά, το ΠΑ.ΣΟ.Κ., αντί να διαμορφώνει την ατζέντα με τα θέματα της οικονομικής σταθεροποίησης και ανάπτυξής για να δώσει αισιοδοξία και προοπτική στους πολίτες, αντί να κρατάει ψηλά στην επικαιρότητα τον Καλλικράτη για να τον κατανοήσει ο κόσμος και να καταλάβει το διακύβευμα, άρα και τη σημασία, των επερχομένων αυτοδιοικητικών εκλογών, συμπεριφέρεται σαν τον έμπειρο δρομέα των εκατό μέτρων που, στην προπόνηση, «χαρίζει» στους συναθλητές του δέκα μέτρα, ή σαν τον πρωταθλητή του μπιλιάρδου στα σφαιριστήρια της γειτονιάς που, σε όποιον τολμά να αναμετρηθεί μαζί του, στις εκατό καραμπόλες του δίνει είκοσι «αβάντζο».
Τι να του πρωτοθυμηθεί κανείς. Τις καθυστερήσεις, τις αναβολές, τις ανακοινώσεις κατά δόσεις, ή τις επιλογές της επιτροπής ανάδειξης υποψηφίων και τις επιλεκτικές της προτιμήσεις; Το δίμηνο κατά το οποίο αποκλειστικά, σχεδόν, θέματα στην πολιτική ατζέντα ήταν η παρουσία και οι εξαγγελίες του Πρωθυπουργού στη Δ.Ε.Θ. και ο ανασχηματισμός; Τα ξεκατινιάσματα του Φασούλα με το Μίχα, το μαρτύριο της σταγόνας στο Σγουρό, το μιζέριασμα της διαδικασίας επιλογής των Καμίνη και Μπουτάρη, την αντιμετώπιση της επιλογής Τατούλη; Με αυτά και με αυτά, το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έδωσε την εντύπωση ότι δεν είναι σε θέση να χωρίσει δύο γαϊδουριών άχυρα, και, με τη βοήθεια του «αισθήματος» Κατσέλη-Παπακωνσταντίνου, τις ακατάληπτες και εκτός επισήμων θέσεων δηλώσεις ανθρώπων που βρίσκονται κοντά στον πρωθυπουργό, την περαίωση, τις διαφαινόμενες υπαναχωρήσεις στο κίνημα των αποδείξεων και στο νόμο για την απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους, καθώς και το προεκλογικό (όπως ερμηνεύθηκε) βοήθημα, πολύς κόσμος το βαρέθηκε και έστρεψε τα αυτιά και τα μάτια του προς άλλες κατευθύνσεις.

Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. ήταν αυτό που καθάρισε το έδαφος για να πιάσει ο σπόρος της «αντιμνημονιακής ψήφου», το ΠΑ.ΣΟ.Κ. ήταν αυτό που ανέβασε την αξιοπιστία του Σαμαρά και των υπολοίπων, γιατί κατέβασε τη δική του. Όσο για το Γιάννη Δημαρά και τη δημοτικότητα του, ο Γιάννης Δημαράς ήταν η θεία στην οποία πρόστρεξαν τα παιδάκια που πρόγκηξε η μάνα τους. Δεν ήξερε από δουλειές, δεν ήξερε να μαγειρέψει, δεν μπορούσε καλά-καλά ούτε να μιλήσει, αλλά τουλάχιστον την ήξεραν γιατί κάποτε μένανε στο ίδιο σπίτι (σε αντίθεση με το Αλέξη Μητρόπουλο που η μεταμφίεση του ήταν χειρότερη και από την αμφίεση του γι’ αυτό και δεν μπόρεσε να πείσει).

Εξ αιτίας λοιπόν του ΠΑ.ΣΟ.Κ. άλλαξε η πολιτική ατζέντα και οι Έλληνες, από τη μία στιγμή στην άλλη, χωρίστηκαν (από τα κόμματα της αντιπολίτευσης) σε «μνημονιακούς» και «αντιμνημονιακούς». Ανυπόστατος διαχωρισμός, γιατί δεν υπάρχει κανείς σε αυτόν τον τόπο που να είναι υπέρ του μνημονίου. Απλά, η πλειοψηφία τυχαίνει να κατανοεί την αναγκαιότητα του μνημονίου. Το νόημα των εκλογών πήγε περίπατο και οι ψηφοφόροι καλούντο να ρίχνουν στην κάλπη ψήφο κατά του μνημονίου και από την κάλπη να βγαίνει Δήμαρχος ή Περιφερειάρχης για να λύσει τα τοπικά προβλήματα, ή να διαχειρισθεί το Ε.Σ.Π.Α. Ο ορισμός, δηλαδή, της νοθείας και υποκλοπής της λαϊκής βούλησης.

Και φτάσαμε στη διακαναλική συνέντευξη του πρωθυπουργού και το δίλημμα που μπήκε. Το να τεθεί ένα τέτοιο δίλημμα στον ελληνικό λαό, ήταν κάτι που έπρεπε να αποφευχθεί με κάθε θυσία, γιατί με αυτόν τον τρόπο το κυβερνητικό κόμμα κατέστη συνένοχο στον αποπροσανατολισμό του εκλογικού σώματος από τα προτάγματα και το νόημα των εκλογών. Έτσι όμως όπως, εξ αιτίας των χειρισμών του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και των μικροκομματικών σκοπιμοτήτων της αντιπολίτευσης, ήρθαν τα πράγματα, ο πρωθυπουργός δεν μπορούσε να αποφύγει τη διακαναλική, ώστε, με τα θέματα που τέθηκαν μέσα από αυτή, να δημιουργηθεί μία «ισορροπία του τρόμου» και να αναχαιτιστεί η μαζική απόδραση από τη σκληρή πραγματικότητα, απόδραση που θα έβαζε σε άμεσο κίνδυνο τα συμφέροντα του τόπου και των πολιτών του.

Μετά την πρώτη Κυριακή των εκλογών ακούσαμε έξι-επτά δηλώσεις νίκης, την εκτίμηση όλων των πολιτικών δυνάμεων (πλην ΠΑ.ΣΟ.Κ.) ότι όλοι όσοι προτίμησαν την αποχή, το έκαναν για να μουντζώνουν καλύτερα την κυβέρνηση καθισμένοι στους καναπέδες τους και είδαμε επίσης να μετριέται η δύναμη πολυπαραταξιακών συνδυασμών σαν δύναμη των κομμάτων. Μετά τη δεύτερη Κυριακή όμως, τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχοντας συνέλθει λίγο από την εκλογική παραζάλη και κάνοντας συνολική σούμα είδαν, άσχετο αν ντρέπονται να το ομολογήσουν, ότι κυρίως εξ αιτίας τους οι ψηφοφόροι δεν μπόρεσαν να ψηφίσουν νηφάλια και με συνειδητοποίηση του αντικειμένου της ψηφοφορίας. Είδαν ακόμη, άσχετο αν δεν τα συμφέρει να το ομολογήσουν, ότι η αποχή σήμαινε αποστροφή, όχι προς τις πολιτικές προτάσεις της κυβέρνησης (γιατί τότε θα έσπευδαν να τις καταψηφίσουν), αλλά προς την απουσία των εναλλακτικών προτάσεων της αντιπολίτευσης. Είναι, στην ουσία, μία άλλη προσέγγιση του «όλοι ίδιοι είναι», με τη διαφορά ότι ενώ στην κυβέρνηση δίνεται η ευχέρεια ή η ανοχή να προσπαθήσει, η αντιπολίτευση είναι τόσο απαξιωμένη στη συνείδηση του εκλογικού σώματος, ώστε οι ψηφοφόροι δεν μπαίνουν καν στον κόπο να πάνε να τους ψηφίσουν. Τέλος, όλα τα κόμματα (πλην του Κ.Κ.Ε. που δεν το απασχολούν τέτοια θέματα) είδαν ότι το εκλογικό σώμα όλο και λιγότερο λαμβάνει υπ’ όψη του τις υποδείξεις των κομμάτων, όλο και λιγότερο εμπιστεύεται τους υποψήφιους με κοινοβουλευτικό παρελθόν, όλο και περισσότερο εμπιστεύεται τους πολυπαραταξιακούς συνδυασμούς, όλο και περισσότερο θυμώνει με τις αλαζονικές και υπεροπτικές συμπεριφορές των υποψηφίων.

Αυτές οι εκλογές, τελικά, στείλανε νέα μηνύματα, δυστυχώς όμως, σε παλιά αυτιά. Το πιο σπουδαίο όμως από τα νέα αυτά μηνύματα είναι ότι άρχισε να δημιουργείται ένα νέο, ακηδεμόνευτο για την ώρα, μέτωπο, το μέτωπο ενάντια στην ανάθεση της διαχείρισης της καθημερινότητας μας σε «ειδικούς με καλές συστάσεις». Οι ενδείξεις για τη δημιουργία του είναι τόσο πολλές, όσο και τα ρεύματα που το συγκροτούν. Το μεγαλύτερο από αυτά τα ρεύματα είναι αυτό των «κομματικών προσφύγων», των πολιτών δηλαδή που, ανεξάρτητα από την κομματική τους ένταξη ή συμπάθεια, δεν δέχονται να είναι οι εκτελεστές εντολών που δεν κατανοούν ή με τις οποίες δεν συμφωνούν, δεν δέχονται να στηρίζουν πρόσωπα που δεν έχουν την έξωθεν καλή μαρτυρία, δεν δέχονται την αισθητική, το λόγο και την πρακτική του παλαιοκομματισμού. Μαζί με αυτό συμπλέουν ρεύματα της σύγχρονης, μη ισοπεδωτικής, αμφισβήτησης, της σύγχρονης, μη απορριπτικής, αναζήτησης, της σύγχρονης, μη δογματικής οικολογίας, του σύγχρονου, μη αποδομητικού, ακτιβισμού, του σύγχρονου, μη ανταποδοτικού, εθελοντισμού, γενικά εκείνα τα ρεύματα που στέκονται όρθια, αντιστέκονται στην κάθε είδους ασχήμια και παραστέκονται σε κάθε προσπάθεια για την ανεξαρτησία, ελευθερία και χειραφέτηση της σκέψης και την ενιαία δράση, μέσα από ένα δημοκρατικό-προοδευτικό αυτοδιοικητικό κίνημα.

Με τη σκέψη και τις ελπίδες μας στραμμένες προς αυτό το νέο ρεύμα, κοιτάμε μπροστά και προσπαθούμε να χτίσουμε το αύριο με ιδέες και υλικά του σήμερα, αφήνοντας το χθες σε αυτούς που βολεύτηκαν σε αυτό, θυμίζοντας τους μόνο ότι το χθες μπορεί να ήταν το αύριο του προχθές, αλλά σήμερα είναι το προχθές του αύριο.