ΕΝΑ ΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ

Είχα σκοπό να αναρτήσω το παρακάτω κείμενο με την έναρξη του σχολικού έτους.
Για αδιευκρίνιστους λόγους το σχολικό έτος δεν ξεκίνησε ακόμη στο σχολείο του χωριού μας. Κάτι οι καθηγητές που δεν ήρθαν ακόμη όλοι, κάτι τα βιβλία που δεν βρήκαν ακόμη το δρόμο τους για το σχολείο μας, κάτι μία κατάληψη για καθαρά εθιμοτυπικούς λόγους (ξέρετε, καλαμπουράκι οι μαθητές, συμπαράσταση οι καθηγητές, αφασία ο σύλλογος γονέων), δεν ένοιωσα ότι το σχολικό έτος άρχισε.
Ας είναι όμως. Κάλιο αργά παρά ποτέ.
Το γράμμα που θα διαβάσετε παρακάτω το βρήκαν στα θρανία τους οι μαθητές της τρίτης λυκείου του Δευτέρου Λυκείου Βριλησσίων την τελευταία ημέρα της σχολικής τους χρονιάς. Ήταν ο τρόπος που είχε επιλέξει ο λυκειάρχης τους να ξεπροβοδίσει τους μαθητές του. Όταν ένας δάσκαλος νοιώθει τόση ανάγκη να πει τέτοια λόγια στους μαθητές του, είναι καλό για όλους μας να τον ακούσουμε, γιατί όλοι τα έχουμε ανάγκη.

ΠΡΟΣ AΠΟΦΟΙΤΟΥΣ ΜΑΣ (2009) ΠΡΟΤΡΕΠΤΙΚΟΣ( ή μήπως ΑΥΤΟΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΚΟΣ;)

πάρε τη λέξη μου
δος μου το χέρι σου
Εμπειρίκος

Μακρύς ο δρόμος από την ανία της εκπαίδευσης στη μαγεία της Παιδείας, στη μαγγανία της. Διανύστε τον όμως. Εν ανάγκη με τα γόνατα, και ματωμένα. Αξίζει! ( όπως το θέλει ο ποιητής: να μπορείς να παίζεις φυσαρμόνικα, ακόμη κι αν σου κόψουν τα χέρια. Θυμηθείτε τον Κυναίγειρο, τον Ρίλκε : Κι αν θα μου κόψουν τα χέρια /θα σ’ αγαπώ με το μυαλό μου /κι αν θα μου πάρουν το κεφάλι/ θα σ’ αγαπώ με την καρδιά μου/ κι αν ξεριζώσουν την καρδιά μου/ με το αίμα μου που θ΄ απλωθεί στη γη/ πάλι θα σ’ αγαπώ. Παιδεία, δωρεάν εισιτήριο για έφοδο στον ουρανό και τ΄άστρα (τόσα άστρα κι εγώ να λιμοκτονώ).
Μην περιορίζεστε στα μετρητά, όταν η ζωή προσφέρει αμέτρητα (και δεν το είχα φανταστεί ο ανόητος ότι ο παράδεισος από ένα τίποτα είναι καμωμένος). Αναζητείστε αυτό το τίποτα και το παν που κάποτε είναι ταυτόσημα (λ.χ. σε μια κουβέντα ή ένα μπράβο).
Μην περιορίζετε την πραγματικότητα στα 17 cm της ΤV όταν η πραγματικότητα είναι απεριόριστη και κυρίως όταν υπάρχουν τόσες πραγματικότητες όσες μπορείς να φανταστείς. Ή αλλιώς υπάρχει τίποτα πιο φανταστικό από την ίδια την πραγματικότητα; (Ντοστογιέφσκι). Δημιουργήστε τη δική σας πραγματικότητα, ομορφότερη απ΄ όλες τις άλλες. Έγχρωμη TV, ασπρόμαυρη ζωή. Αντιστρέψτε το σύνθημα. Βάψτε τη ζωή με τα χρώματα του ουράνιου τόξου. Είπαν την ΤV μηχανισμό αχρήστευσης του ανθρώπινου βλέμματος. Μην αχρηστεύετε το πολυτιμότερο. Αναγνώσατε πρόσωπα, το πιο συναρπαστικό ανάγνωσμα που υπάρχει ( το ωραίο σου πρόσωπο το μισό σκεπασμένο με τριαντάφυλλα, το άλλο μισό με χιόνι…Άφησέ με να μαζέψω τον κόσμο απ’ το πρόσωπό σου…Αν διψάσεις θα σου γίνω εγώ το νερό..).
Ο μόνος ιερός τόπος που υπάρχει, μάλλον ο πιο ιερός είναι το ανθρώπινο πρόσωπο. Γι’ αυτό στην κόλαση οι άνθρωποι είναι δεμένοι πισθάγκωνα. Υπάρχει μεγαλύτερη τιμωρία /κόλαση από τη στέρηση του βλέμματος του άλλου; (βλέπεις είναι οι άλλοι και δε γίνεται Αυτοί χωρίς Εσένα /και δε γίνεται μ’ Αυτούς χωρίς Εσύ /βλέπεις είναι οι Άλλοι/ και ανάγκη πάσα να τους αντικρίσεις /η μορφή σου αν θέλεις ανεξάληπτη να ‘ναι στον αιώνα).
Μη σπαταλάτε τα λεφτά σας σε ευτελή. Σπαταλείστε το μόνο κεφάλαιο που όσο το ξοδεύεις, τόσο αυξάνεται, την Αγάπη (εγώ που νόμιζα ότι δεν είχα τίποτα στον κόσμο είχα χιλιάδες στρέμματα καρδιάς). Σπαταλείστε
τη μισή νιότη σας σε ουτοπίες. Την υπόλοιπη στα έργα της θάλασσας, στα έργα της αγάπης. Ανοίξτε πανιά για το Αδύνατο. Για να φτάσετε στο δυνατό. Αριστοκράτες στην τέχνη, στους τρόπους. Δημοκράτες στη ζωή. Το επαναλαμβάνω. Κανείς δεν ψήλωσε κονταίνοντας άλλους. Μόνο ασκήσεις σε μονόζυγο ήθους δίνουν πόντους ‘για να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα και θα δούμε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίζουν, τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο, τη θάλασσα να κυματίζει. Λίγο ακόμα να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα”. Σεφερικά και σταθερά Ψηλά τις καρδιές . Να γίνουμε άνω θρώσκοντες, άνθρωποι. Ψηλώστε πάνω απ΄ τα λουλούδια και τα κυπαρίσσια γιατί δεν είναι πάντα πιο μεγάλος απ΄ το λουλούδι ο άνθρωπος. Σπαταλήστε χρόνο, αλλιώς πώς θ’ ανακαλύψετε τη ζωή; Υιοθετώντας τον χαιρετισμό των φιλοσόφων μη φείδου χρόνου. Η ζωή είναι ωραία αλλά τα ’χει φτιάξει με άλλονε. Επιμένετε και θα ενδώσει και θα σας δώσει. Αλλά επιμένετε (επιμένετε στον εαυτό σας να σας απαντήσει. Μην του επιτρέπετε υπεκφυγές).
Μην εμπιστεύεστε τα εύκολα. Απογοητεύουν εύκολα. Να είστε αναγεννησιακοί (de omnibus dubitandum), για όλα να αμφιβάλλετε, εκτός από ένα (γιατί και η αμφιβολία πρέπει κάπου να πατάει, Wittgenstein), την Αγάπη (η αμφιβολία στην αγάπη είναι αμαρτία, Σαίξπηρ). Εμπιστευτείτε τη θάλασσα. Δεν θα σας προδώσει. Κι ας τη λένε άστατη. Φίλησέ με θάλασσα πριχού σε χάσω . Να λέτε τα άσχημα μπροστά στους φίλους σας. Τα καλά τους πίσω τους. Αντιγράψτε τα καλά του Μείζονος Ελληνισμού. Διαγράψτε τα άσχημα του Μίζερου Ελληνισμού. Μην κόβετε φλέβες, κόψτε λ.χ. το κάπνισμα. Μη χτυπάτε ενέσεις, εν ανάγκη χτυπήστε το κεφάλι σας στον τοίχο, ίσως πάρει μπροστά. Μην τα βάζετε με το γείτονα. Δεν είναι εχθρός. Ο εχθρός είναι μέσα μας, τα ελαττώματά μας. Αυτά πολεμήστε και περιορίστε.
Μην κοιμάστε πολύ. Αυτό σας εξασφαλίζει μια έξτρα ζωή. Μία είναι λίγη. Σοβαροί. Όχι σοβαροφανείς. Ανταγωνιστικοί με τον εαυτό σας. Συναγωνιστικοί με τους άλλους. Στη φλυαρία του λόγου Αριστοκράτες της σιωπής. Κλειστείτε λίγο και στο κελί σας, το αληθινό σας πρόσωπο ν’ ανασύρετε. Αυτό που κανένας καθρέφτης δε δείχνει (έσπασε τον καθρέφτη για να μη βλέπει αυτό τον ξένο). Μην παραπλανηθείτε και χαθείτε στο μαγεμένο δάσος των ναρκωτικών. Μείνετε σε ξέφωτα. Μην πέφτετε στην παγίδα της εκδίκησης (λοιπόν δοκίμασα και την εκδίκηση πάλι εγώ ήμουν ο χαμένος).
Γίνετε καλλιτέχνες της ζωής σας. Ζυμώστε τη λάσπη και φτιάξτε απ’ αυτή χρυσάφι. Βάλτε μέσα σας ήλιο, ουράνιο χρυσάφι (τόσο φως μες στις φλέβες μου έριξα που και η σκέψη μου χλόησε ).Ζήστε την κάθε μέρα σαν να ’ναι η τελευταία. Γιατί κάποτε θα είναι η τελευταία.
Έρως ή τίποτα. Υπάρχει ωραιότερο σύνθημα όταν με ένα τα έχεις όλα;
Αγαπήστε κι αγαπηθείτε. Για να γίνετε αθάνατοι. Μας το επιβεβαιώνουν οι ποιητές μας ( και ποτέ μου δεν μπόρεσα να καταλάβω πως μπορεί να πεθάνει μια γυναίκα που αγαπήθηκε Καρυωτάκης, Ελένη, κάνε με αθάνατον μ’ ένα φιλί σου Γκαίτε ). Περισσότερο δοτικοί, λιγότερο απαιτητικοί. Το πρώτο σε κάνει πραγματικά ευτυχισμένο (Αγάπη είναι όχι κυρίως να παίρνεις, αλλά το να δίνεις Γκαίτε).
Μην καίτε τα βιβλία στο τέλος της χρονιάς. Μυρίζει καμένη σάρκα, καμένα μυαλά από Άουσβιτς μεριά. Κάψτε καλλίτερα προλήψεις, προκαταλήψεις και λοιπά λιπαρά. Τα βιβλία είναι για να φωτίζουν. Φωτιστείτε και αυτοαναναφλεχθείτε οι ίδιοι με βιβλία. “Αν δεν καείς εσύ, αν δεν καώ εγώ πώς θα γεννούνε τα σκοτάδια φως; (Χικμέτ). Εκεί που καίνε βιβλία, μία μέρα θα καίνε ανθρώπους” (Τόμας Μαν το 1933, δηλ. το 1943 ήταν κοντά). Κι ακόμη Πεινασμένε, άρπαξε το βιβλίο. Είναι ένα όπλο (Μπρεχτ, από το Εγκώμιο στη μάθηση). Λοιπόν μην αυτοπυροβολείστε. Μην αφοπλίζεσθε. Κι ακόμη ένα καλό βιβλίο είναι το τσεκούρι που σπάζει την παγωμένη θάλασσα μέσα μας. Ανοίξτε με βιβλία πανιά για ζεστές θάλασσες, τη θάλασσα τη γαλανή αρχή του κόσμου.
H εκπαίδευση δεν υπάρχει για να βρίσκουν δουλειά οι δάσκαλοι. Υπάρχει για να δίνει Παιδεία στους τροφίμους, επειδή χωρίς παιδεία /ευδία κανένα δικαίωμα δεν μπορεί να θεμελιωθεί, καμία ισότητα, καμία ποιότητα. Σχολειά και σχολεία: θα πει και δυσκολία και σχόλη. Συνδυάστε τα και ας είναι δύσκολο. Τα μυαλά είναι σαν τα αλεξίπτωτα. Δουλεύουν μόνο όταν είναι ανοιχτά. Τα σχολεία το ίδιο. Ανοιχτό σχολείο θα πει να μην κάνει διακρίσεις, να πολλαπλασιάζει τα χρώματα, να υπερβαίνει σύνορα ο ουρανός με την αλήθεια του/ο άνθρωπος με την πραγματικότητά του’.
Το καλλίτερο σχολείο δεν είναι εκείνο που έχει τις περισσότερες επιτυχίες (έτσι κι αλλιώς κανένας μαθητής δε χωράει σε μια κόλα χαρτί, σε μια δεκάλεπτη προφορική εξέταση). Το καλλίτερο σχολείο είναι εκείνο που οι μαθητές του το μισούν λιγότερο. Σχολείο, όχι χολείο, να μη δίνει χολή και όξος. Απελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο. Σ΄αυτό κυρίως ήθελα να με κρίνετε. Έκανα για σας λιγότερα από όσα ήθελα και περισσότερα από όσα μπορούσα. Το καλλίτερο σχολείο είναι εκείνο που σε κάνει ευτυχισμένο, ενεργό πολίτη, που σε βοηθάει να ανακαλύψεις τον εαυτό σου, που τονώνει την αυτοπεποίθησή σου κι αυτοεκτίμηση. Σε αυτά να μας κρίνετε.
H ευτυχία δεν ανεβαίνει στα ρετιρέ γιατί λαχανιάζει. Κάνει ωστόσο μια εξαίρεση. Για το 2ο Λύκειο Βριλησσίων. Γιατί είναι ρετιρέ και πάσης Ελλάδος ( για χάρη του θ΄ανέβαινε και στον έβδομο ουρανό για να το ευτυχήσει). Σύμφωνα με τα στατιστικά το 2ο πλασάρεται στην 10δα ανάμεσα στα 3 χιλιάδες λύκεια όλης της χώρας. Και βέβαια προτιμάμε ένα σχολείο που βγάζει ευτυχισμένους οδοκαθαριστές από ένα που βγάζει νευρωτικούς επιστήμονες, σήμερα που έχουμε έλλειμμα ευτυχίας και πλεόνασμα επιστημόνων (και τι είναι τα πτυχία; Παραφθορά του επιτυχία ή μήπως πτυελοδοχεία; δηλ. είναι για φτύσιμο παρότι φτύνεις αίμα να τα πάρεις;).Το 2ο Λύκειο είναι ευτυχισμένο γιατί πολλές φορές τελειώνατε το μάθημα και δεν φεύγατε (από το συνήθη τόπο του εγκλήματος) μένατε στο χώρο του σχολείου, συζητούσατε, περιμένατε τους φίλους σας από άλλα τμήματα, νιώθατε δικό σας το χώρο. Αυτό το γεγονός με συγκινεί, το εκλαμβάνω ως βαρόμετρο υγείας κι ευτυχίας, ως άμυνα συλλογικότητας που τόσο τη χρειαζόμαστε (επικοινωνώ άρα υπάρχω, σε αντίθεση με το δυτικό ορθολογισμό που προτάσσει το σκέφτομαι άρα υπάρχω).

Και προς ΣΥΝΑΔΑΛΦΟΥΣ Συντροφικός και παρενθετικώς : δουλειά του Διευθυντή είναι να τονώνει, να εμπνέει. Αλλά εσείς μ’ αφήσατε χωρίς δουλειά. Γιατί είσαστε πάνω απ’ το κουράγιο, εσείς είσαστε η έμπνευση. Ζω για να σας θαυμάζω.
Διευθυντής : επάγγελμα για πολύ μοναχικούς. Με εμέμφθη κάποιος ότι δεν δίνω αποβολές, ότι δεν παίρνω κεφάλια. Αλλά τα κεφάλια είναι σαν την Λερναία Ύδρα, ένα κόβεις δύο βγαίνουν. Προτίμησα την πρόληψη από την καταστολή. Ιπποτικά και Ιπποκρατικά: κάλλιον το προλαμβάνειν του θεραπεύειν. Ή ακόμη πιο δύσκολα, το ηρωικότερο : εγώ που δοκίμασα τις μυριάδες αιχμές από γιούλια και υάκινθους ετοιμάζω το καινούργιο σπαθί που ταιριάζει στους ήρωες σπαθί/χαμόγελο, όπως το όριζε ο Ναπολέων : περισσότερα κερδίζεις με το χαμόγελο παρά με το σπαθί.

Η ζωή είναι μοναδική μιγαδική και μαγική. Εμπεριέχει και την φαντασία. Αφήστε την ξεκαπίστρωτη, οξυγονώνετέ την συχνότερα. Και βέβαια ονειρεύομαι ζει κανείς μ’ ένα ξερό μισθό; Ονειρεύομαι ένα σχολείο σαν το δικό σας το φετινό, το φωτεινό, αλλά θα είναι τρομερά δύσκολο να το ξαναβρώ. Γιατί βάλατε τον πήχη ψηλά, πολύ ψηλά: Τραβήξανε ψηλά πολύ ψηλά δύσκολο να χαμηλώσουν δύσκολο και να πει κανείς το μπόι τους…Όμως δεν λυπάται αύριο λέει και ξέρει πως ο δρόμος ο πιο μακρινός είναι και ο πιο κοντινός στην καρδιά του θεού.
Ονειρεύομαι ένα έναστρο σχολείο, ισάξιο σε λάμψη της έναστρης νύχτας του Βανγκόγκ, με το κίτρινό του να ζωγράφιζα έναν πίνακα με 402 ηλιοτρόπια, τα Πρόσωπά σας.
Εσείς που μετατρέψατε το Βιβλίο Ποινών σε Βιβλίο Τιμών !!! σας ευχαριστώ θερμά που ποτέ δεν με φέρατε στη δύσκολη θέση να επιπλήξω κάποιον από εσάς.
Τι να την κάνω την πραγματικότητα, εγώ έχω το όνειρο, λέει ο ποιητής. Και για μένα όνειρο και πραγματικότητα ήταν ένα: Εσείς. Ή και αλλιώς: όταν πεθάνω θα πάω στην κόλαση. Γιατί τον Παράδεισο τον έζησα κοντά σας, συνταξιδεύοντας εδώ και τρία χρόνια κατεβαίνοντας από την αξέχαστη εκδρομή από το Παναχαϊκό της Αχάϊα Κλάους, εκδρομή που ποτέ δεν τελειώνει…...
Ποιητής είναι αυτός που πηγαίνει πιο πέρα από όσο μπορεί, λέει ο Πεσσόα. Κι εσείς, όλοι ποιητές, μας πήγατε κι εμάς πιο πέρα, ανατολικά της χαράς, δυτικά της λύπης. Σας ευχαριστούμε-ΟΛΟΙ ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΑΣ- γι΄αυτό και κυρίως γιατί μας δίνετε τη δυνατότητα να ασκούμε ένα άκρως αριστοκρατικό επάγγελμα (επάγγελμά μου : η ψυχή μου), το εκθαμβωτικότερο, και να δροσιζόμαστε στον ίσκιο της ανθισμένης εφηβείας σας, να μένουμε ανέγγιχτοι (εσωτερικά) απ’ τη φθορά χάρη στην αποτελεσματική άμυνα ζώνης της έκπαγλης νεότητός σας

Kαλό σας ταξίδι, καλή επιτυχία, με την πλατυτέρα των σημασιών η λέξη και με την ουσιαστικοτέρα

Ο Αη-Αλύπιος ας σας έχει όλους καλά

για την αντιγραφή
τη συρραφή
τη συγγραφή

Γιάννης Κουβαράς
2ο Λύκειο Βριλησσίων