ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: ΕΙΝΑΙ ΘΕΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

Παλιότερα, άκουγα ειδήσεις από όσο πιο πολλούς σταθμούς μπορούσα, όσο πιο πολλές ώρες μπορούσα. Το ίδιο και με τον τύπο. Εφημεριδοφάγο με λέγανε οι φίλοι μου και μάλλον είχαν δίκιο, αφού ξεκινούσα το διάβασμα των εφημερίδων πρωί-πρωί στα μανταλάκια των περιπτέρων, συνέχιζα στο υπηρεσιακό λεωφορείο και τελείωνα το βράδυ στο κρεβάτι. Όμως, από κάποια στιγμή και μετά, όλο και πιο συχνά, είχα την υποψία ότι οι ειδήσεις δεν μου έδιναν την πληροφόρηση που είχα ανάγκη, δεν μου έλυναν τα προβλήματα ενημέρωσης, δεν είχαν την ποιότητα που ανέμενα. Καθώς τα χρόνια περνούσαν, η υποψία μου εδραιωνόταν, ενώ ταυτόχρονα γινόταν πλέον ξεκάθαρο ότι τα δελτία ειδήσεων έμοιαζαν όλο και πιο πολύ με τα φαγητά που μοιράζανε παλιότερα οι αεροπορικές εταιρίες στους επιβάτες της τουριστικής θέσης: Ένας δίσκος με πολλά διαμερίσματα, μέσα στα οποία, τυλιγμένα σε ζελατίνα, αναπαύονταν τακτοποιημένα διάφορα μικροεδέσματα τα οποία ο επιβάτης κατανάλωνε σχεδόν ασυναίσθητα, για να βάλει κάτι στο στόμα του, για να περάσει την ώρα του, για να μην πάνε χαμένα, μιας και τα πλήρωσε, αλλά, όταν κατέβαινε από το αεροπλάνο, δεν θυμόταν τι είχε φάει. Τα τελευταία χρόνια παρακολουθώ ειδήσεις από ένα μόνο τηλεοπτικό και από ένα μόνο ραδιοφωνικό σταθμό, με κριτήρια την πολυθεματικότητα, τη νηφαλιότητα και την ορθή χρήση της γλώσσας. Ένα ραδιοφωνικό δελτίο το πρωί και ένα τηλεοπτικό το βράδυ και αυτό είναι όλο. Όσο για τον τύπο, ας είναι καλά το διαδίκτυο. Περιπλανιέμαι στις ιστοσελίδες και στα portals των εφημερίδων και των σταθμών, καθώς και σε κάποια εξαίρετα ιστολόγια δημοσιογράφων με ονοματεπώνυμο. Το συμπέρασμα μου είναι ότι, ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια, από καταναλωτής ραδιοτηλεοπτικού και έντυπου υλικού έχω μετατραπεί σε αποδέκτη ειδήσεων για αξιολόγηση και, αποδοχή ή απόρριψη.

Αλήθεια όμως, τι είναι είδηση; Δεν γνωρίζω τι νόημα δίνουν στη λέξη οι ασχολούμενοι επαγγελματικά με τη συλλογή (ή κατασκευή) και μετάδοση ειδήσεων, δεν ξέρω αν δίνουν όλοι τον ίδιο ορισμό στη λέξη, δεν ξέρω καν αν ενδιαφέρονται όλοι να εννοούν το ίδιο πράγμα. Επειδή όμως, για να μιλήσουμε για τις ειδήσεις θα πρέπει να έχουμε μία ελάχιστη συμφωνία για το τι εννοούμε, θα προσπαθήσω μία, όσο το δυνατό πιο απλή, διατύπωση.
Είδηση λοιπόν, στο χώρο των μ.μ.ε., είναι η μετάδοση ανεπεξέργαστης ή επεξεργασμένης γνώσης ή πληροφορίας, για γεγονότα που συνέβησαν, συμβαίνουν ή θα συμβούν (παρ’ όλον ότι η λέξη γεγονός αναφέρεται αποκλειστικά στο παρελθόν) και που, κατά γενική παραδοχή, θεωρούνται αρκετά σημαντικά, ενδιαφέροντα ή πρωτότυπα ώστε η μετάδοση τους να καλύπτει τις ανάγκες του κοινού για ενημέρωση. Τα κυριότερα από τα στοιχεία τα οποία συμβάλλουν στην ποιότητα των ειδήσεων, άρα και της ενημέρωσης, γενικότερα, είναι:
-Επικαιρότητα
-Αντικειμενικότητα στην προσέγγιση και την παρουσίαση
-Αλήθεια στην παράθεση των γεγονότων
-Σφαιρικότητα στην κάλυψη του θέματος
-Νηφαλιότητα στο ύφος
-Σεβασμός προς τους αδύναμους, τους απόντες, τους μη (ακόμη) ένοχους
-Ποικιλία στη θεματολογία
-Σωστή και δόκιμη χρήση της γλώσσας
-Πλαίσιο δεοντολογίας ώστε το περιεχόμενο, το ήθος και το ύφος των ειδήσεων να καθορίζουν την αναγνωσιμότητα, την ακροαματικότητα και τη θεαματικότητα, και όχι το αντίστροφο.

Ας αναλογιστούμε τώρα τους λόγους για τους οποίους οι ειδήσεις που διαβάζουμε, ακούμε ή βλέπουμε, ανταποκρίνονται ελάχιστα ή καθόλου στα παραπάνω κριτήρια.

Εφημερίδες:

Ιδιοκτησία: Οι εφημερίδες, ιδίως αυτές με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία, έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά. Φέρουν ιστορικούς τίτλους χωρίς να έχουν ιστορική συνέχεια, η σύνθεση του μετοχικού κεφαλαίου τους αλλάζει συχνά, οι ιδιοκτήτες τους δεν προέρχονται από το χώρο του τύπου, αλλά από τους χώρους των κατασκευών, των προμηθειών και, τελευταία, του εφοπλισμού και χρησιμοποιούν τα έντυπα τους, καλυμμένα ή απροκάλυπτα, σαν μέσο δελεασμού, εκβιασμού ή εκμαυλισμού της κυβερνητικής εξουσίας, αλλά και της πολιτικής, γενικότερα.

Τίτλοι ειδήσεων: Ενώ θα έπρεπε να προκαλούν το ενδιαφέρον και να ανταποκρίνονται στο περιεχόμενο της είδησης, συνήθως, το μόνο που επιδιώκουν είναι να κεντρίζουν την περιέργεια να κρύβουν την αλήθεια και να παραπλανούν, ενώ έχουν ελάχιστη ή καθόλου σχέση με το περιεχόμενο.

Περιεχόμενο ειδήσεων: Οι ειδήσεις που αναφέρονται στην δραστηριότητα της εκάστοτε κυβέρνησης σπάνια είναι αντικειμενικές. Όσες ασκούν αντιπολιτευτική πολιτική για θέματα που δεν απειλούν τα στενά επιχειρησιακά τους συμφέροντα, προβάλλουν τις πλευρές της είδησης που δημιουργούν αρνητικές εντυπώσεις για την κυβέρνηση, ενώ παραλείπουν ή διαστρέφουν αυτές που δημιουργούν θετικές εντυπώσεις. Όσων πάλι θίγονται τα στενά επιχειρησιακά τους συμφέροντα, μετά από κάποιες «προειδοποιητικές βολές» και εφ όσον δεν «συνετισθεί» το κυβερνητικό στέλεχος που εναντιώνεται σε αυτά, αρχίζουν ένα πόλεμο λάσπης, συκοφαντίας και διαβολής, εναντίον του αρχικά, και αν αυτό δεν αποδώσει, ο πόλεμος επεκτείνεται προς όλη την κυβερνητική παράταξη. Το δυστύχημα, βέβαια, είναι ότι υπάρχουν φορές που κυβερνητικά στελέχη «συνετίζονται».

Υπόλοιπη ύλη: Όλες έχουν αθλητικές και οικονομικές στήλες, επειδή αυτά ενδιαφέρουν μεγάλο μέρος των αναγνωστών τους, αλλά και επειδή οι ιδιοκτησίες τους, είτε ασχολούνται με το «άθλημα» της οικονομίας, είτε τα «οικονομάνε» από τον αθλητισμό. Κατά τα άλλα, έχουν, κατά καιρούς, διαφορετικές ομάδες κοινού σαν στόχο, π.χ. άλλες τους συντηρητικούς, άλλες τους προοδευτικούς, άλλες τους ανώριμους, άλλες τους φοβισμένους, άλλες τους καλλιεργημένους, άλλες του κυνηγούς, άλλες τους υποψιασμένους, άλλες τους ψωνισμένους, κ.ο.κ.

Προσφορές: Επειδή όμως, από τη μία πλευρά ο κόσμος τους έχει καταλάβει, ενώ από την άλλη, η τηλεόραση και το διαδίκτυο τους μειώνουν όλο και πιο πολύ το αναγνωστικό κοινό, καταφεύγουν στην προσφορά δώρων που λειτουργούν σαν κράχτες. Και, βέβαια, ενώ αυτό δεν αυξάνει δραματικά τον αριθμό των αναγνωστών τους (πολλοί κρατάνε τις προσφορές και πετάνε την εφημερίδα), αυξάνει την κυκλοφορία τους, άρα και τα έσοδα τους από διαφήμιση.

Ραδιόφωνο:

Το ιδιοκτησιακό τοπίο είναι, στους σταθμούς μεγάλης ακροαματικότητας, το ίδιο περίπου με αυτό των εφημερίδων μεγάλης αναγνωσιμότητας. Οι τίτλοι των ειδήσεων έχουν μεγαλύτερη σχέση με το περιεχόμενο τους από ότι στις εφημερίδες, επιδιώκουν όμως στον ίδιο βαθμό να παραπλανήσουν τους ακροατές τους και να κρύψουν την αλήθεια από αυτούς. Στους ραδιοφωνικούς σταθμούς επίσης, υπάρχει πιο συγκεκριμένη στόχευση ως προς το κοινό, με τους μουσικούς και τους αθλητικούς σταθμούς να καρπώνονται τη μερίδα του λέοντος. Επειδή εδώ κυριαρχεί ο ζωντανός προφορικός λόγος οι ακροατές γίνονται καθημερινά μάρτυρες της αγραμματοσύνης της πλειονότητας των εκφωνητών, των σχολιαστών, των δημοσιογράφων. Ακόμη, για να ελαττώσουν όσο περισσότερο γίνεται το κόστος λειτουργίας τους, οι ραδιοφωνικοί σταθμοί χρησιμοποιούν κατά κόρον τις επαναλήψεις εκπομπών και τις «κονσέρβες μουσικής». Τέλος εφαρμόζουν και αυτοί το δέλεαρ των δώρων, κυρίως υπό τύπον κληρώσεων.

Τηλεόραση:

Ιδιοκτησία: Και εδώ, ισχύει ότι στις εφημερίδες και στο ραδιόφωνο, με τη διαφορά ότι η τηλεόραση, σαν μέσο που έχει τη δυνατότητα να μεταδίδει ειδήσεις από τον τόπο που συμβαίνουν, την ώρα που συμβαίνουν, έχει πολύ μεγαλύτερο κοινό από τον τύπο και το ραδιόφωνο. Αυτό το τελευταίο, δίνει τη δυνατότητα στους ιδιοκτήτες των τηλεοπτικών καναλιών να συμμετέχουν από καλύτερες θέσεις στο «παιχνίδι» του δελεασμού, εκβιασμού και εκμαυλισμού της εξουσίας και της πολιτικής.

Ειδήσεις: Τα δελτία ειδήσεων της τηλεόρασης, ιδιαίτερα στα ιδιωτικά κανάλια με μεγάλη θεαματικότητα, έχουν χάσει κάθε μέτρο και αυτό δεν είναι τυχαίο. Όταν ένας σταθμός δεν κυνηγάει την είδηση, αλλά τους αριθμούς της AGB, για να εξασφαλίσει μεγαλύτερο κομμάτι από τη διαφημιστική πίττα και όταν λειτουργεί με κύριο στόχο την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των ιδιοκτητών του, είναι, περίπου, νομοτελειακό να ενδιαφέρεται περισσότερο για τα στοιχεία εκείνα που κινούν την περιέργεια, χωρίς να προβληματίζουν, που αναδεικνύουν την κλειδαρότρυπα αλλά όχι το κλειδί, που δίνουν τις απαντήσεις που θέλουν οι ιδιοκτήτες, χωρίς να πολυνοιάζονται αν ταιριάζουν στα ερωτήματα που τέθηκαν. Ακόμη και σε επίπεδο συμβολισμών, τα μετα(παρα)μορφωμένα από τις πλαστικές επεμβάσεις πρόσωπα των τηλεπαρουσιαστριών και η αμφίεση (κοστούμι από τη μέση και πάνω, που φαίνονται, και τζηνς με αθλητικά παπούτσια από τη μέση και κάτω, που δεν φαίνονται) των τηλεπαρουσιαστών, προδιαθέτουν τον τηλεθεατή για την παραμόρφωση και την εξαπάτηση που τον περιμένει. Η τηλεόραση όμως, πέρα από τη δυνατότητα μετάδοσης των ειδήσεων σε πραγματικό χρόνο, έχει την πρόσθετη δυνατότητα να φέρνει τα πρόσωπα που ενδιαφέρουν την κοινή γνώμη στα σαλόνια των τηλεθεατών και να τα θέτει στην κρίση τους με όρους όμως που επιλέγει αυτή. Με το σύστημα των «τηλεμαχιών», πολλά δελτία ειδήσεων μετατρέπονται σε φόρα διαλόγου κωφών, με τον παρουσιαστή σε ένα ρόλο, πολύ συχνά, αντίστοιχο του ρόλου του «πουλημένου διαιτητή» σε ένα στημένο ματς ή του «πολιτικού προβοκάτορα» σε μία στημένη αντιπαράθεση ή, τέλος, του «ανακριτή, εισαγγελέα και δικαστή» σε μία δίκη της οποίας η απόφαση έχει βγει, πριν καν ξεκινήσει. Αυτά τα δελτία είναι συνήθως μονοθεματικά γιατί στοιχίζουν φθηνότερα, βομβαρδίζουν αποτελεσματικότερα τον τηλεθεατή, και περνάνε ευκολότερα, μιας και είναι το μοναδικό, το μήνυμα που θέλει το κανάλι. Θα ήταν σοβαρή παράλειψη να μην αναφερθεί ότι στα δελτία ειδήσεων «παίζονται» μόνον οι δυσάρεστες ειδήσεις, λες και θα ήταν κακούργημα να γελάσει λιγάκι το χειλάκι μας.

Υπόλοιπο πρόγραμμα: Το υπόλοιπο πρόγραμμα εξυπηρετεί δύο στόχους: Χαμηλό κόστος και διαμόρφωση στον τηλεθεατή αντιλήψεων όπως, ότι η ευτυχία εξαρτάται από την κατανάλωση, άρα, είναι θέμα χρημάτων (σήριαλς και εκπομπές lifestyle), ότι υπάρχουν πάντα κάποιοι που είναι σε χειρότερη θέση από εμάς (ειδήσεις και επιλεγμένα ντοκυμαντέρ), ότι πίσω σχεδόν από κάθε τι υπάρχει μία παγκόσμια συνωμοσία έξω από τη γνώση και τον έλεγχο μας (ειδήσεις και εκπομπές από ανθρώπους μειωμένων επαγγελματικών προσόντων και χαμηλού δείκτη νοημοσύνης). Έτσι, ο τηλεθεατής πηγαίνει κάθε βράδυ για ύπνο, λειψά και άσχημα ενημερωμένος, στενοχωρημένος γιατί δεν έχει τα χρήματα που έχουν οι ήρωες του, χαρούμενος που δεν ζει κάτω από τις άθλιες συνθήκες των ειδήσεων και των ντοκυμαντέρ που μόλις παρακολούθησε και ψυχοπλακωμένος γιατί όλοι συνωμοτούν εναντίον του. Το επόμενο πρωί που ξυπνάει δεν είναι ένας ενεργός πολίτης, έτοιμος να δώσει τη μάχη του για μία καλύτερη ζωή, είναι μία μπάλα ζυμάρι διαθέσιμη για πλάσιμο από τον κάθε λογής επιτήδειο «φούρναρη ψυχών». Και επειδή όλα τα προηγούμενα δημιουργούν άγχος, κατάθλιψη και αρνητικές συμπεριφορές, έχει προβλεφτεί και το απόλυτο μέσο μαζικής εκτόνωσης: Οι αθλητικές εκπομπές, το μαζικό αγχολυτικό, το απόλυτο ηρεμιστικό, το λεξοτανίλ του λαού.

Κρατικά Μ.Μ.Ε.

Δεν μπορούν να μπουν σε σύγκριση με τα ιδιωτικά Μ.Μ.Ε. για πολλούς λόγους. Αν ξαναδούμε όμως τα στοιχεία που συμβάλλουν στην ποιότητα της ενημέρωσης, θα διαπιστώσουμε ότι υπερέχουν σαφώς των ιδιωτικών, ανεξάρτητα από τυχόν παρεμβάσεις της οποιασδήποτε κυβέρνησης στη λειτουργία τους. Άλλωστε οι κυβερνήσεις, αν και όταν παρεμβαίνουν, επηρεάζουν, κυρίως, την αντικειμενικότητα των ειδήσεων, αλλά ποιος βάζει το χέρι του στη φωτιά ότι οι ειδήσεις στα ιδιωτικά Μ.Μ.Ε. είναι αντικειμενικές;(Είναι όμως λυπηρό, η κρατική ραδιοτηλεόραση, που υπερέχει τόσο πολύ των ιδιωτικών Μ.Μ.Ε. σε αλήθεια, σφαιρικότητα, νηφαλιότητα, ύφος, σεβασμό, ποικιλία, γλώσσα και δεοντολογία να μην είναι σε θέση, με τόσες χιλιάδες άτομα προσωπικό, να επιτύχει μία σύνδεση με ένα εξωτερικό συνεργείο με την πρώτη)

Διαδίκτυο

Γενικά: Το διαδίκτυο είναι ένα σχετικά σύγχρονο μέσο ενημέρωσης, ψυχαγωγίας, μόρφωσης και κοινωνικής δικτύωσης. Ενώ είναι γνωστή η ύπαρξη του για πάνω από σαράντα χρόνια, η χρήση του αυξήθηκε με γρήγορους ρυθμούς κατά τα τελευταία είκοσι χρόνια, αλλά το διαδίκτυο μπήκε, κυριολεκτικά, σχεδόν σε κάθε σπίτι κατά την τελευταία δεκαετία, όταν η τιμή, οι δυνατότητες και η φιλική προς τον άνθρωπο χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών, τους έκαναν προσιτούς στο ευρύ κοινό και ιδιαίτερα στους νέους.
Το διαδίκτυο, έχει δύο βασικά πλεονεκτήματα: Είναι πολύ διασπαρμένο, τεχνολογικά, χωρικά και θεματικά για να ελεγχθεί και να ποδηγετηθεί, ενώ, ταυτόχρονα, είναι πολύ γρήγορα εξελισσόμενο για να μπορέσουν να το παρακολουθήσουν, όχι σαν τεχνολογία, αλλά σαν αντίληψη και σαν μέσο έκφρασης, οι φυσικοί αντίπαλοι του, οι παλαιότερες γενιές.
Μία από τις πρώτες, μεταφορικές, ονομασίες που δόθηκαν στο διαδίκτυο ήταν «παγκόσμιο χωριό». Τυχαίο; Δεν νομίζω. Ας δούμε από λίγο πιο κοντά το καφενείο ενός χωριού. Δεν είναι μόνο χώρος κοινωνικής συναναστροφής, είναι και πολλά άλλα μαζί. Είναι χώρος ενημέρωσης (ειδήσεις, πληροφορίες, φήμες, κουτσομπολιά κλπ), ψυχαγωγίας (πρέφα, τάβλι, παρακολούθηση αθλητικών συναντήσεων κλπ), μόρφωσης (ανταλλαγή πληροφοριών για φυτοφάρμακα, ζωοτροφές, μετεωρολογία κλπ) και κοινωνικής δικτύωσης (γεννήσεις, θάνατοι, προξενιά, γάμοι, κλπ).Έχει πολλές ομοιότητες με ένα «προφορικό διαδίκτυο». Όλοι μπορούν να στέλνουν μηνύματα, όλοι να παίρνουν, ο καθένας με το ύφος, την παιδεία, την αξιοπιστία και τις πηγές που διαθέτει, όλοι να τυχαίνουν μερικές στιγμές της προσοχής των άλλων, όλοι να φεύγουν ικανοποιημένοι και, επιπλέον, στο καφενείο του χωριού υπάρχει το τσάι του βουνού με μέλι και το τσίπουρο με στραγάλια.

Ένα νέο Μ.Μ.Ε.: Το διαδίκτυο, προβάλλει πια σαν σοβαρός ανταγωνιστής των άλλων Μ.Μ.Ε., πολλοί μάλιστα εκτιμούν ότι σε λίγα χρόνια, τα έντυπα, το ραδιόφωνο και η τηλεόραση θα έχουν ένα μικρό, συμπληρωματικό, μερίδιο και ρόλο στην ενημέρωση. Με το διαδίκτυο, η ενημέρωση δεν θα είναι ποτέ πια η ίδια, δεν θα είναι ποτέ πια σαν το δίσκο με τα φαγητά στην τουριστική θέση του αεροπλάνου. Ο καθένας θα μπορεί να διαλέγει το φαγητό που θέλει, για να φάει ή να σερβίρει σε άλλους να φάνε, σε ένα παγκόσμιο εστιατόριο, όπου όλοι είναι ιδιοκτήτες και, ταυτόχρονα, πελάτες .Σαν κάθε τι καινούργιο, το διαδίκτυο αντιμετωπίζεται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους μεταχείρισης. Από επιφύλαξη μέχρι λατρεία, από σεβασμό μέχρι δόλια χρήση, από πέννα για γραφή μέχρι καλάμι για καβάλημα, από μέσο περιπλάνησης μέχρι όχημα αποπλάνησης. Η ανωνυμία που προσφέρει, σπάνια χρησιμοποιείται σαν πέπλος σεμνότητας, ενώ τις πιο πολλές φορές είναι βήμα προβολής ψεύδους, υπερβολής, χυδαιότητας. Αυτό βέβαια προσφέρει ένα μόνιμο επιχείρημα στους επικριτές του διαδικτύου για να το αμφισβητήσουν σαν έγκυρο και αξιόπιστο μέσο ενημέρωσης, γιατί αυτοί ξεχνούν, ή κάνουν πως ξεχνούν, ότι, αν εξαιρέσει κανείς την, πολλές φορές, φτωχή, άκοσμη και δυσνόητη γραφή των ανωνυμογράφων, τα ψεύδη, οι υπερβολές και οι χυδαιότητες των ωχριούν, στην κυριολεξία, μπροστά στα αντίστοιχα καλοδιατυπωμένα, κόσμια και σοβαροφανή ψεύδη, υπερβολές και χυδαιότητες πολλών αστέρων της έντυπης, ραδιοφωνικής και τηλεοπτικής ενημέρωσης. Και, όπως συμβαίνει σε κάθε λιθοβολισμό, έτσι και στο λιθοβολισμό του διαδικτύου, όσο πιο αμαρτωλοί οι λιθοβολούντες, τόσο πιο μεγάλους λίθους ρίχνουν.

Οδικός χάρτης: Πώς, λοιπόν, «επιβιώνει» κανείς στο διαδίκτυο; Ειλικρινά δεν ξέρω. Μπορώ όμως να πω τι κάνω εγώ και να παρακαλέσω άλλους, νεότερους και εμπειρότερους από μένα, να με βοηθήσουν να κάνω ακόμη περισσότερα , ώστε, όταν κλείνω τη μηχανή αναζήτησης να έχω την βεβαιότητα ότι δεν κορο
όιδεψα ή κοροϊδεύτηκα, δεν παγίδεψα ή παγιδεύτηκα, δεν παραμύθιασα ή παραμυθιάστηκα. Έχουμε λοιπόν και λέμε:

-Προσπαθώ να ξεχωρίσω τις ειδήσεις που μου κινούν το ενδιαφέρον, από αυτές που μου κινούν την περιέργεια, να διαβάσω τις πρώτες, να απορρίψω τις δεύτερες.
-Αν έχω κάποια είδηση, μήνυμα ή ιδέα, την επικοινωνώ, χωρίς να με απογοητεύει η ιδέα ότι το «κοινό μου» είναι μικρό, μια και κανένα κοινό δεν είναι ασήμαντο.
-Δεν περιορίζομαι σε μία μόνο πηγή ειδήσεων, ακόμη και αν «την πάω» γιατί η πηγή αυτή, αργά ή γρήγορα «θα με στείλει». (οι πηγές βέβαια δεν μας απογοητεύουν επειδή είναι μοναδικές, αλλά επειδή εμείς δεν θέλουμε να παραδεχτούμε ότι την πατήσαμε).
-Παίρνω τις πληροφορίες μου από διαφορετικές πηγές, έστω και αν γνωρίζω ότι κάποιες από αυτές εκπροσωπούν συγκεκριμένα συμφέροντα.
-Ψάχνω με επιμονή να αλιεύσω και «καλές» ειδήσεις, ειδήσεις που αναδεικνύουν τις θετικές πλευρές των ανθρώπων, την ανθρώπινη όψη της κοινωνίας. Είναι εκπληκτικό το πόσες καλές ειδήσεις υπάρχουν.
-Σχολιάζω αυτά που με δυσαρεστούν, αλλά και αυτά που με ευχαριστούν.
-Οτιδήποτε καινούργιο παρουσιάζεται σαν «τέλειο», «απόλυτο» ή «πανάκεια» μου κινεί την υποψία. Οτιδήποτε καινούργιο δεν είναι ώριμο και οτιδήποτε ανώριμο δεν μπορεί να είναι τέλειο.
-Προσπαθώ να χειρίζομαι τη γλώσσα όσο πιο σωστά μπορώ, ακόμη κι αν αυτό μου παίρνει περισσότερο χρόνο. Αν είναι να διασωθεί και να σωθεί η γλώσσα μας, αυτό θα γίνει από τους πολλούς ανώνυμους και όχι από τους λίγους, επώνυμους, άρχοντες των δελτίων.
Ίσως, ασυνείδητα, να κάνω και άλλα, ίσως όχι. Ένα είναι σίγουρο, αυτά που δεν κάνω είναι περισσότερα από αυτά που κάνω, αλλά ψάχνοντας συνεχώς, όλο και κάτι βρίσκω. Το διαδίκτυο είναι ένα νέο ταξίδι, μακρύ, συναρπαστικό, αισιόδοξο. Ας το κάνουμε και ευχάριστο, αποτελεσματικό και ωφέλιμο. Είναι στο χέρι μας.