ΔΡΟΜΟΙ

Τι να είναι, τάχα, οι δρόμοι; Είναι άραγε διαδρομές, αποστάσεις, τρόποι, επιλογές, προσανατολισμοί, διέξοδοι, αποτυπώματα κινήσεων «προς» και «από»; Κάθε δρόμος μπορεί να είναι ένα ή περισσότερα από τα παραπάνω, αλλά δεν μπορεί να μην είναι επιλογή, δική μας ή άλλων, δεν έχει σημασία.

Ο κάθε δρόμος που διαλέγουμε είναι μοναδικός και μοναχικός. Είναι μοναδικός γιατί εμείς τον επιλέξαμε (ακόμη και αν επιλέξαμε να μας σέρνει κάποιος άλλος στο δικό του δρόμο). Είναι μοναχικός γιατί τον επιλέξαμε για εμάς (ακόμη και αν επιλέξαμε να σύρουμε και άλλους σε αυτόν).

Όταν πιστεύουμε ότι βαδίζουμε σε ένα δρόμο μαζί με κάποιον, ή κάποιους άλλους, θυμόμαστε τάχα αν ξεκινήσαμε μαζί, αν βαδίζουμε προς την ίδια κατεύθυνση, αν περπατάμε με την ίδια ταχύτητα, αν πηγαίνουμε στο ίδιο τέρμα, αν έχουμε τον ίδιο σκοπό, αν, αν, αν… ή, η αίσθηση της συντροφιάς, της συνοδοιπορίας, της κοινής προσπάθειας, είναι, στην ουσία, καταπολέμηση του φόβου της μοναξιάς, άλλοθι για το πιθανό παραστράτημα, αποφυγή της ευθύνης της επιλογής, ευκαιρία επιβολής μας στο συνοδοιπόρο;

Αν θελήσουμε να αντικρίσουμε κατάματα την αλήθεια, θα καταλάβουμε ότι μόνοι ξεκινάμε, μόνοι πορευόμαστε και μόνοι τερματίζουμε, αν προλάβουμε.

Κι όμως, στον μοναδικό και μοναχικό αυτό δρόμο, δεν είμαστε ποτέ μόνοι. Ο ίδιος ο δρόμος μας κρατά συντροφιά. Ένας δρόμος, για όσο τον πατάμε, μας παρακολουθεί «βήμα προς βήμα», μας μιλάει, μας παρακινεί, μας ορμηνεύει, μας προειδοποιεί. Άλλοτε φωναχτά, άλλοτε ψιθυριστά. Άλλοτε καθαρά, άλλοτε ψελλίζοντας. Πάντα όμως με έγνοια, λες και διάλεξε αυτός εμάς και όχι εμείς αυτόν, λες και τον ενδιαφέρει να αποδειχτεί ότι ήταν σωστή η επιλογή μας, λες και τον νοιάζει να φανεί ότι ορθά πήραμε αυτόν και όχι κάποιον άλλο, λες και φοβάται μην ξεστρατίσουμε από αυτόν.

Εμείς πάλι, διαβάτες κάθε τέτοιου μοναδικού και μοναχικού δρόμου, ενώ δεν θυμόμαστε τις ανηφόρες και τις κατηφόρες, τις στροφές και τις ευθείες, τις μέρες και τις νύχτες, τις καλοκαιρίες και τις κακοκαιρίες, θυμόμαστε με την παραμικρή λεπτομέρεια κάθε ανάσα, κάθε δάκρυ, κάθε γέλιο, κάθε σταγόνα ιδρώτα, κάθε πληγή και χτύπημα, κάθε πέσιμο και σήκωμα. Με άλλα λόγια, ενώ έχουμε ξεχάσει κάθε αίτιο, θυμόμαστε κάθε αποτέλεσμα. Αυτό βέβαια είναι, κατά κάποιο τρόπο, αναμενόμενο, γιατί τον δρόμο τον διαλέξαμε εμείς, όχι όμως και τα παθήματα.

Ούτε όμως η συμπεριφορά του δρόμου , ούτε η συμπεριφορά του διαβάτη είναι τυχαίες. Γιατί ο δρόμος και ο διαβάτης είναι ένα. Γιατί ο δρόμος είναι ο διαβάτης, ο καθένας και η καθεμία από εμάς. Τα βήματα μας προδιαγράφουν τα ίχνη μας, αλλά και τα ίχνη μας αποτυπώνουν τα βήματα μας.

Μπορούμε να αλλάξουμε, να διακόψουμε, ή να ματαιώσουμε ένα δρόμο που ήδη έχουμε πάρει; Φοβάμαι πως όχι, γιατί σε αυτό το μοναδικό και μοναχικό δρόμο οι λέξεις αλλαγή, διακοπή, ματαίωση, δεν έχουν έννοια. Κάθε στιγμή, ο ρυθμός, η κατεύθυνση, ο σκοπός και όλα τα άλλα στοιχεία του δρόμου, είναι επιλογή δική μας, εκείνης της στιγμής, εκείνου του σημείου, εκείνου του δρόμου, του δικού μας δρόμου. Σε τελευταία ανάλυση, δρόμος δεν είναι μόνο ο διαβάτης, δρόμος είναι ο διαβάτης και η ζωή του. Ο δρόμος μας προκαθορίζει τη ζωή μας, με τη ζωή μας ανοίγουμε το δρόμο μας.

Γι αυτό, η αλλαγή, η διακοπή, ή η ματαίωση ενός δρόμου, είναι στοιχεία του δρόμου, είναι στοιχεία της ζωής μας και δεν πρέπει να μας προκαλούν φόβο, δισταγμό ή ενοχές. Αντίθετα, κάθε αλλαγή, κάθε διακοπή, κάθε ματαίωση, μπορεί να θεωρηθεί σαν ένα νέο ξεκίνημα, νέα πρόκληση, νέα ευκαιρία.

Στο διάβα κάθε δρόμου υπάρχουν δύο προβλήματα, αλληλένδετα. Το πρώτο είναι ότι, έχοντας την αίσθηση του χρόνου, έχουμε την αγωνία αν θα προλάβουμε να φτάσουμε σε αυτό που θεωρούμε τέρμα και το άλλο είναι αν θα δούμε το αποτέλεσμα.

Ψευτοπροβλήματα, γιατί το τέλος του δρόμου μας συμπίπτει με το τέλος μας, με το τέλος της ζωής μας, οπότε αποκλείεται να έχουμε συνείδηση του τερματισμού ή μη , όσο για το αποτέλεσμα, ακόμη και αν θυμόμαστε γιατί ξεκινήσαμε και για πού τραβούσαμε, είμαστε τόσο γεμάτοι από τις εικόνες και τις εμπειρίες της πορείας, είναι τόσο απόμακρο αυτό που αρχικά ψάχναμε και τόσο διαφορετικό αυτό στο οποίο τελικά καταλήξαμε που, βάζω στοίχημα ότι, στον άλλο κόσμο, αν υπήρχε άλλος κόσμος, το μόνο που θα θυμόμασταν θα ήταν το ταξίδι.

Ας διαλέξουμε λοιπόν το δρόμο μας ας τον περπατήσουμε άφοβα, αλλά όχι αδιάφορα, και ας αφεθούμε στη χαρά του ταξιδιού. Είναι το μόνο που αξίζει.