ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ

Αυταπάτη, ορισμοί:

1.-Ψευδής πεποίθηση η οποία παρουσιάζεται χωρίς το ανάλογο εξωτερικό ερέθισμα, ενώ έρχεται σε αντίφαση με την κεκτημένη γνώση και εμπειρία του ατόμου…. (iatronet). 

2.-H κατάσταση κατά την οποία κάποιος παραπλανά (απατά) τον ίδιο του τον εαυτό με το να αποδέχεται ως αληθινό κάτι που δεν είναι, επειδή δεν μπορεί ή δεν θέλει να αντιληφθεί την πραγματικότητα (Wiktionary).

Σίγουρα θα υπάρχουν πολλοί ακόμα ορισμοί, περισσότερο ή λιγότερο δόκιμοι, το ζητούμενο όμως δεν είναι η ακρίβεια ενός ορισμού, αλλά η ερμηνεία ενός φαινομένου, αυτού της αντίδρασης της ελληνικής κοινωνίας σε σχέση με τα προβλήματα, όπως ο καταποντισμός της οικονομίας, η καταβαράθρωση του κοινωνικού κράτους, η αποσάθρωση των θεσμών, η ανατροπή των αξιών, που αντιμετωπίζει.

Οι τρεις αυταπάτες

Η χθεσινή ομιλία του κ. πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη, καθώς και η σημερινή συνέντευξη τύπου, μας έκαναν σοφότερους μόνο κατά το ότι καταλάβαμε, για πολλοστή φορά, ότι δεν έχουμε ξεμπλέξει ακόμα με τις «αυταπάτες» του, ότι μας περιμένουν πολλές ακόμα, ότι ο κ. Τσίπρας, η κυβέρνηση του, το κόμμα του, εκτός από «…κάθε λέξη του συντάγματος…», ήταν, είναι και θα είναι, «κάθε γράμμα της αλήθειας», «κάθε έννοια του ήθους», «κάθε όριο της αγωνιστικότητας», «κάθε ορισμός της αυταπάτης».

Κι όμως, σε επίπεδο κοινωνίας, υπάρχει πάγωμα, αμηχανία, παραίτηση, απαισιοδοξία, κατάθλιψη, που δεν μετουσιώνονται σε πιεστική απαίτηση για αλλαγή πορείας, για τήρηση των υποσχέσεων, για διατήρηση στοιχειωδών κεκτημένων, για εγκατάλειψη παρωχημένων ιδεοληψιών, για απόρριψη αποτυχημένων συνταγών.

Έχω την εντύπωση ότι η κοινωνία έχει αυτόν τον τρόπο «αντίδρασης», γιατί την στοιχειώνουν τρεις μεγάλες αυταπάτες που της υποβλήθηκαν, κυρίως, αλλά όχι μόνον, από την «ριζοσπαστική αριστερά», στις διάφορες μεταμορφώσεις, μεταλλάξεις, εκδοχές και συνιστώσες της, κυρίως από το 1993 και μετά.

Η πρώτη αυταπάτη της κοινωνίας ήταν ότι η συμμετοχή μας στην Ε.Ε. και τους θεσμούς της σήμαινε πως, με αυτόν τον τρόπο, θα εξασφαλίζαμε οικονομικά, πολιτικά και θεσμικά πλεονεκτήματα και προνόμια, καθώς και ευνοϊκούς συσχετισμούς στο διεθνές περιβάλλον, όχι όμως αναλαμβάνοντας και αντίστοιχες υποχρεώσεις, αλλά σαν είδος αντιπαροχής στην εκ μέρους μας «παροχή αρχαίου πολιτισμού» προς αυτούς. (άποψη που ενδημούσε, λιγότερο ή περισσότερο, και σε άλλους πολιτικούς χώρους).

Η αντίληψη αυτή φανερώθηκε σε όλο της το μεγαλείο στην Πλατεία Συντάγματος τις μέρες της αιμομιξίας των «αγανακτισμένων» της Άνω Πλατείας με αυτούς της Κάτω Πλατείας, εκφράστηκε με λόγο που θα έκανε την «Αυριανή» του Γ. Κουρή να φαντάζει σεμνότερη από τη «Φωνή του Κυρίου» τη Χρυσοπηγής, κορυφώθηκε με την συγκυβέρνηση των ΣΥ.ΡΙΖ.Αν.Ελλ   και κατέληξε σε Χατζιαβάτικους ψευτοπαλικαρισμούς, όπως το “Merkel Go Home” ή «εμείς θα βαράμε το νταούλι και οι αγορές θα χορεύουν».

Η δεύτερη αυταπάτη της κοινωνίας ήταν ότι η «κρίση έφερε τα μνημόνια και όχι τα μνημόνια την κρίση».Η αυταπάτη αυτή έχει πετύχει, σε μεγάλο βαθμό, δύο «στόχους» (η λέξη «στόχους» δεν γράφτηκε τυχαία): Αφ’ ενός, να καταστήσει μοναδικό ένοχο της κρίσης το ΠΑ.ΣΟ.Κ., απαξιώνοντας το σημαντικό έργο που έγινε από τις κυβερνήσεις του και, αφ’ ετέρου, να «εξαφανίσει» από τη σύγχρονη ιστορία της χώρας την εξαετία 2004-2009, την εξαετία των κυβερνήσεων του Κώστα Καραμανλή, του κύριου δηλαδή αίτιου της δημιουργίας της κρίσης.

Η ενοχοποίηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. βόλευε και την Ν.Δ. και τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α., την πρώτη γιατί την «ξέπλενε» στη συνείδηση, όχι μόνο των οπαδών της, αλλά και μεγάλου μέρους της υπόλοιπης κοινωνίας, τον δεύτερο γιατί ήταν ο πλησιέστερος, προς τη μεγάλη δεξαμενή των απογοητευμένων οπαδών του ΠΑ.ΣΟ.Κ., «αλιέας», πράγμα που εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο.  Αλλά, βόλευε και τους δύο ταυτόχρονα για τα μελλοντικά τους σχέδια, ενός νέου μεγάλου αριστεροδέξιου δικομματισμού. Έτσι, υπήρξε, ή, μάλλον, δημιουργήθηκε το κατάλληλο κλίμα για την καλλιέργεια της δεύτερης αυταπάτης της κοινωνίας, «για όλα φταίει το ΠΑ.ΣΟ.Κ.

Ανατρέχοντας στην αρχή του κειμένου, στους ορισμούς, διαπιστώνουμε ότι η δεύτερη αυταπάτη είναι, η ίδια, άλλος ένας ορισμός της λέξης!

Και, τώρα, η τρίτη, και μεγαλύτερη, αυταπάτη της κοινωνίας είναι ότι ο Πρωθυπουργός,  κατά την πρώτη κυβέρνηση των ΣΥ.ΡΙΖ.Αν.Ελλ., έπεσε θύμα αυταπάτης.

 Αλλά, αν υπήρξε, κατά τους ορισμούς, «ψευδής πεποίθηση» ή «παραπλάνηση εαυτού» για την ικανότητα του οικονομικού του επιτελείου, τις προθέσεις των δανειστών, τις αντιδράσεις των αγορών, τις επιπτώσεις μίας εξόδου της χώρας από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, την «πόρτα που έφαγαν» από Κινέζους και Ρώσους όταν την χτύπησαν για δανεικά, τα μυαλά της Ζωής, αλλά και της Τασίας, τα σχέδια του Λαφαζάνη για ριφιφί στο νομισματοκοπείο, και άλλα, «ών ούκ έστιν αριθμός», τι περίμενε από τον Καμμένο, τον Φλαμπουράρη, τον Μπαλτά, τον Κουράκη, τον Πολλάκη, τον Κουρουμπλή, τον Χαϊκάλη, τον Στρατούλη, την Φωτίου, τον Κουίκ; (συγνώμη, αν παρέλειψα κανέναν!).

Η συνειδητή υποβάθμιση του ρόλου της Νομοθετικής Εξουσίας, οι συνειδητές παρεμβάσεις στη Δικαστική Εξουσία, η συνειδητή απαξίωση των Ανεξάρτητων Αρχών, η συνειδητή οπισθοδρόμηση στην Παιδεία, η συνειδητή προσπάθεια χειραγώγησης των ΜΜΕ από «νέα τζάκια», η συνειδητή εγκαθίδρυση καθεστώτος ευνοιοκρατίας, η συνειδητή απαξίωση της αξιοκρατίας, το συνειδητό δημοψήφισμα της εξαπάτησης,  οι συνειδητά ψεύτικες υποσχέσεις, η συνειδητή προβολή ανύπαρκτου έργου για επικοινωνιακούς, και μόνο, λόγους, η συνειδητή προβολή της «κωλοτούμπας» σαν μορφής αγώνα και άλλα πολλά, μόνο αυταπάτη δεν σημαίνουν.

Και, έτσι κι αλλιώς, η επίκληση μίας ψυχικής νόσου, όπως είναι η αυταπάτη, από έναν Πρωθυπουργό για τη δικαιολόγηση των αδυναμιών, αστοχιών, σφαλμάτων, «ανομημάτων και αμαρτιών» δικών του και της κυβέρνησης του, είναι καθαρή προσπάθεια εξαπάτησης της κοινωνίας. Δεν απευθύνεται στη λογική της, αλλά στο θυμικό της και βρίσκει ανταπόκριση γιατί της δίνει τη δικαιολογία που ζητάει. Όχι μόνο για να μην παραδεχτεί ότι έκανε λάθος επιλογή, αλλά για να προσπεράσει το λάθος της "δίνοντας μία δεύτερη ευκαιρία"σε ένα νέο άνθρωπο που την πάτησε!

Έτσι λοιπόν, η κοινωνία μας εγκλωβισμένη σε τρεις αυταπάτες, παραδέρνει «δειλή, μοιραία και άβουλη», περιμένοντας, τι;

Κάποιους καλύτερους παραμυθάδες, όταν ξέρει ότι τα παραμύθια τέλειωσαν;

Κάποιους που θα τραβάνε άσους από το μανίκι του σακακιού τους, όταν ξέρει ότι δεν υπάρχουν σακάκια;

Κάποιους που θα της μιλάνε για έναν «άλλο κόσμο», όταν ξέρει ότι αυτός ο «άλλος κόσμος» έχει πάει στον άλλο κόσμο, εδώ και χρόνια, και το μόνο που έχει απομείνει από αυτόν είναι η δυσωδία του;

Ή, τελικά, κάποιους που θα την βγάλουν από τις αυταπάτες της και θα της συμπαρασταθούν με γνώση, παρρησία και ανιδιοτέλεια, μέχρι να μάθει να βρίσκει το δρόμο της και να διεκδικεί το δικαίωμα να χτίσει το μέλλον της;

 Ελπίζω πολύ στο τελευταίο, για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι πλησιάζουμε στο «δεν πάει άλλο» και ο δεύτερος είναι ότι η κυβέρνηση, μας οδηγεί προς αυτό το «δεν πάει άλλο» τόσο γρήγορα, που «πιο γρήγορα πεθαίνεις».